İçeriğe geç

B2

Konjunktiv I: Almancada dolaylı anlatım

Başkalarının sözlerini aktarmak için Konjunktiv I'i öğren: er habe, sie sei, hätte ya da würde ne zaman kullanılır, geçmiş ve gelecek, açıklamalı alıştırmalar.

Dilelang · Güncellenme tarihi:

Konjunktiv I ne işe yarar

Konjunktiv I, başka birinin söylediğini kendi iddian gibi sunmadan aktarmaya yarar. Dolaylı anlatımın kipidir; özellikle haberlerde, raporlarda ve resmî metinlerde kullanılır.

„Ich habe keine Zeit.“→Er sagt, er habe keine Zeit.
„Der Fahrer ist verletzt.“→Die Polizei meldet, der Fahrer sei verletzt.

Türkçesiyle: “Vaktim yok” → “Vakti olmadığını söylüyor”; “Sürücü yaralı” → “Polis, sürücünün yaralı olduğunu bildiriyor”. Konjunktiv I, bilginin başka birinden geldiğini gösterir: Yazan kişi bilgiyi aktarır ama doğru olduğunu iddia etmez.

İyi haber: Pratikte onu neredeyse her zaman 3. şahısta görürsün (er, sie, es). B2 düzeyinde onu tanımak ve 3. şahsı kurabilmek yeterlidir.

Nasıl oluşturulur

Mastarın gövdesini al ve -e, -est, -e, -en, -et, -en eklerini ekle. Düzensiz ve modal fiiller dahil bütün fiiller bu kurala uyar; yalnızca sein fiilinin kendine özgü biçimleri vardır.

Şahıshabenkommenkönnensein
ichhabekommekönnesei
duhabestkommestkönnestseist
er / sie / eshabekommekönnesei
wirhabenkommenkönnenseien
ihrhabetkommetkönnetseiet
sie / Siehabenkommenkönnenseien
  1. tekil şahsa dikkat et: Her zaman -e ile biter, asla -t ile bitmez. Haber kipinden en belirgin farkı budur: er hat → er habe, sie kommt → sie komme, er kann → er könne.

Biçim haber kipiyle aynıysa

Bazı şahıslarda Konjunktiv I şimdiki zamanla aynıdır: sie haben, wir kommen. O zaman dolaylı anlatım olduğu artık anlaşılmaz ve başka bir biçim kullanılır. Şu sırayla karar ver:

  1. Konjunktiv I haber kipinden farklı mı? Onu kullan: Er sagt, er habe Hunger.
  2. Aynı mı? Konjunktiv II kullan: Die Kinder sagen, sie hätten Hunger.
  3. Konjunktiv II de bu kez Präteritum ile aynı mı? würde + mastar kullan: Die Arbeiter sagen, sie würden zu viel arbeiten.

İlk örnekte sie haben haber kipiyle aynıdır; ikincisinde sie arbeiteten de Präteritum ile aynıdır:

sie haben→sie hätten
sie arbeiten / sie arbeiteten→sie würden arbeiten

Bu yüzden dolaylı anlatımda biçimler karışır: Er sagt, er habe Zeit, aber seine Kollegen hätten keine. (“Kendisinin vakti olduğunu, ama meslektaşlarının olmadığını söylüyor”). Bu bir hata değildir: Her biçim, sözlerin başkasına ait olduğunu açıkça gösteren biçimdir.

Dolaylı anlatımda geçmiş ve gelecek

Konjunktiv I yalnızca üç zamana sahiptir. Asıl cümledeki her geçmiş zaman (Präteritum, Perfekt ya da Plusquamperfekt), Perfekt’teki yardımcı fiil korunarak habe ya da sei + Partizip II olur.

„Ich arbeite viel.“→Sie sagt, sie arbeite viel.
„Ich arbeitete / habe viel gearbeitet.“→Sie sagt, sie habe viel gearbeitet.
„Ich bin gestern gekommen.“→Sie sagt, sie sei gestern gekommen.
„Ich werde morgen kommen.“→Sie sagt, sie werde morgen kommen.

Konuşan kişiye göre zamirleri de değiştir: ich, er ya da sie olur.

dass, sorular ve emirler

  • dass olmadan cümle, fiil ikinci sırada olmak üzere ana cümle sırasını korur: Er sagt, er habe keine Zeit.
  • dass ile fiil, her yan cümlede olduğu gibi sona gider: Er sagt, dass er keine Zeit habe.
  • Sorular ob ya da soru sözcüğüyle başlar: Sie fragt, ob er Zeit habe. / Sie fragt, wann er komme.
  • Emirler ve tavsiyeler sollen ile aktarılır: Schlafen Sie mehr! → Der Arzt sagt, ich solle mehr schlafen.

Onu nerede görürsün

Konjunktiv I yazı diline aittir: haberler, raporlar, tutanaklar ve akademik metinler. Konuşurken çoğu kişi haber kipini ya da Konjunktiv II biçimini kullanır: Er hat gesagt, dass er keine Zeit hat. Bu cümle sohbette doğrudur; yazılı bir B2 sınavında ya da resmî bir metinde Konjunktiv I kullanmak daha iyidir.

Ayrıca tanıman gereken bazı kalıp ifadelerde de geçer: Gott sei Dank! (“Çok şükür!”), Es lebe die Freiheit! (“Yaşasın özgürlük!”) ve yemek tariflerinde: Man nehme 200 Gramm Mehl. (“200 gram un alınır”).

Özetle

  • Konjunktiv I, başka birinin söylediğini aktarır; özellikle yazılı metinlerde.
    1. şahısta mastar gövdesi + -e ile kurulur: er habe, sie komme, er könne. sein fiili er sei olur.
  • Haber kipiyle aynıysa Konjunktiv II (sie hätten) kullan; o da Präteritum ile aynıysa würde + mastar kullan.
  • Geçmiş habe ya da sei + Partizip II, gelecek werde + mastardır.
  • Konuşmada haber kipi yaygındır; resmî metinlerde ve yazılı sınavlarda Konjunktiv I kullan.

Cevaplı alıştırmalar

Bütün cümleler, dolaylı anlatımın beklendiği yazılı ya da resmî metinlerden alınmıştır. Doğru biçimi seç ve açıklamayı oku.

Konjunktiv I biçimleri

  1. Durum: Yazılı haber, dolaylı anlatımDer Minister sagt, er ___ keine Zeit.habe · hat · hätte
  2. Durum: Yazılı haber, dolaylı anlatımDie Polizei meldet, der Fahrer ___ leicht verletzt.sei · ist · wäre
  3. Durum: Yazılı metin, dolaylı anlatımSie erzählt, sie ___ aus Hamburg.komme · kommt · kam
  4. Durum: Yazılı metin, dolaylı anlatımEr erklärt, er ___ nicht schwimmen.könne · kann · konnte
  5. Durum: Doktorun tavsiyesi, dolaylı anlatımDer Arzt sagt, ich ___ mehr schlafen.solle · soll · sollte
Cevapları ve açıklamaları göster
  1. habe — Habe, haben fiilinin 3. tekil şahıs Konjunktiv I biçimidir. Hat haber kipidir; yazılı bir haberde habe tercih edilir.
  2. sei — Sei, sein fiilinin Konjunktiv I biçimidir. Wäre Konjunktiv II'dir ve burada gerekmez, çünkü sei haber kipindeki ist'ten farklıdır.
  3. komme — Komme, sie (o, kadın) ile kommen fiilinin Konjunktiv I biçimidir: komm- gövdesi ve -e eki.
  4. könne — Modal fiiller de Konjunktiv I'i mastar gövdesinden oluşturur: können → er könne.
  5. solle — Dolaylı anlatımda bir emir ya da tavsiye sollen ile aktarılır; Konjunktiv I'de ich solle.

Konjunktiv II mi, würde mi?

  1. Durum: Yazılı metin, dolaylı anlatımDie Kinder sagen, sie ___ Hunger.hätten · haben · habe
  2. Durum: Yazılı metin, dolaylı anlatımDie Arbeiter sagen, sie ___ zu viel arbeiten.würden · werden · wurden
Cevapları ve açıklamaları göster
  1. hätten — Konjunktiv I'deki sie haben haber kipiyle aynıdır, bu yüzden Konjunktiv II kullanılır: sie hätten.
  2. würden — Sie arbeiten haber kipiyle, sie arbeiteten de Präteritum ile aynıdır. Bu yüzden würde + mastar kullanılır: sie würden arbeiten.

Geçmiş ve gelecek

  1. Durum: Yazılı metin, dolaylı anlatımSie sagt, sie ___ gestern im Kino gewesen.sei · habe · wäre
  2. Durum: Yazılı metin, dolaylı anlatımEr behauptet, er ___ das Geld nicht genommen.habe · sei · hat
  3. Durum: Yazılı duyuru, dolaylı anlatımDas Museum teilt mit, es ___ im Mai wieder öffnen.werde · wird · würde
Cevapları ve açıklamaları göster
  1. sei — Sein, Perfekt'i sein ile kurar; bu yüzden dolaylı anlatımda geçmiş sei + gewesen olur.
  2. habe — Nehmen, Perfekt'i haben ile kurar: er habe … genommen. Bu biçim doğrudan anlatımdaki hem Präteritum'u hem Perfekt'i karşılar.
  3. werde — Dolaylı anlatımda gelecek werde + mastar ile kurulur. Würde gerekmez, çünkü es werde haber kipindeki es wird'den farklıdır.

Daha fazlası için kaynaklar

Bu rehberdeki açıklamalar ve alıştırmalar Dilelang’a aittir. Konuları incelemek veya doğrulamak için şu kaynaklara bakabilirsin:

Öğrendiklerini pratiğe dök

Dilelang; A1–B2 dilbilgisi yolunu, Kelime Sandığı'ndaki kartları ve Hata Demirhanesi'ndeki tekrarları bir araya getirir. Uygulama App Store ve Google Play'de yayında. A1 testini çöz: uygulamadakiler gibi on soru.

A1 testini çöz