A1–A2
Almancada zaman edatları: am, im, um, seit ve vor
Am, im, um, seit ve vor kullanımını öğren: tablo, tarih ve süre örnekleri, sık hatalar ve açıklamalı cevaplarıyla dokuz alıştırma.
Dilelang · Güncellenme tarihi:
Zaman ilişkisine göre seç
Türkçedeki her zaman ifadesini aynı Almanca edatla çevirme. Önce tarih, saat, devam eden durum veya daha önceki olay mı anlattığını belirle. Tablo burada çalışacağımız kullanımları özetliyor:
| Biçim | Kullanım | Örnekler |
|---|---|---|
| am | Gün, tarih veya günün bölümü | am Montag; am 3. Mai; am Abend |
| im | Ay veya mevsim | im Juli; im Winter |
| um | Saat | um acht Uhr; um halb acht |
| seit | Başlangıç veya bugüne kadar geçen süre | seit 2023; seit drei Monaten |
| vor | Geçmişteki uzaklık veya bir olaydan önce | vor drei Jahren; vor dem Essen |
Am, im ve um: günler, aylar ve saatler
Günler ve tarihler için am kullan: am Montag (“pazartesi günü”), am 3. Mai (“3 Mayıs’ta”). Günün bölümleriyle de kullanılır: am Morgen, am Abend (“sabah”, “akşam”). Gece için başka bir yaygın ifade vardır: in der Nacht (“gece”), am Nacht değil.
Aylar ve mevsimler için im kullan: im Juli, im Winter (“temmuzda”, “kışın”). Saat için um kullan: um acht Uhr (“saat sekizde”). um halb acht, “saat yedi buçukta” demektir: halb acht, sekizden yarım saat öncesidir. Randevunun saatini ne kadar sürdüğünden ayır.
Seit: devam eden durum ne zaman başladı?
Seit, bir durumun başlangıcını veya referans anına kadar uzanan süreyi belirtir. Ich wohne seit 2023 in Berlin. (“2023’ten beri Berlin’de yaşıyorum”) ve Ich lerne seit drei Monaten Deutsch. (“Üç aydır Almanca öğreniyorum”) cümlelerinde durum şimdi devam ediyor. Başlangıç tarihini veya bugüne kadar geçen süreyi verebilirsin.
Durum şimdi devam ediyorsa Almancada genellikle Präsens kullanılır: wohne, lerne. Seit her zaman şimdiki zaman gerektirmez: geçmişteki bir anlatıda devamlılık geçmiş bir referans anına kadar sürebilir. Seit wann wohnst du hier? (“Ne zamandan beri burada yaşıyorsun?”) veya Wie lange lernst du schon Deutsch? (“Ne kadar zamandır Almanca öğreniyorsun?”) diye sor.
Vor: ne kadar önce veya neyden önce?
Vor + süre, olayı referans anından önceye yerleştirir: Ich bin vor drei Jahren nach Berlin gezogen. (“Üç yıl önce Berlin’e taşındım”). Taşınma o zaman gerçekleşmiştir; cümle tek başına hâlâ orada yaşadığımı söylemez. Seit drei Jahren (devam eden durum) ile vor drei Jahren (üç yıl önce) ifadelerini karşılaştır.
Vor, bir olaydan “önce” anlamına da gelir: Ich wasche mir vor dem Essen die Hände. (“Yemekten önce ellerimi yıkarım”). Mutlaka geçmişi anlatmaz: Morgen rufe ich dich vor dem Kurs an. (“Yarın kurstan önce seni arayacağım”) gelecek bir eylemdir. Tamamlayıcı ve bağlam anlamı belirler.
Dativ ve birleşik biçimler
Am = an dem, im = in dem. Bu zaman kullanımlarında an ve in Dativ alır; seit ve zamansal vor da öyle: seit einem Monat, vor einer Woche. Birçok çoğul biçim -n alır: seit drei Monaten, vor zwei Tagen. Um Akkusativ alır, fakat işareti um acht Uhr ifadesinde görünmez. am dritten Mai tarihinde sıra sayısı -en alır. Mekânsal hareket ve konum kuralını bu zaman kullanımlarına uygulama.
Edatsız kullanım ve gelecek için in
Heute, morgen, gestern ile edat gerekmez: Wir treffen uns morgen. (“Yarın buluşacağız”). Am Morgen içindeki isim Morgen, “sabah” demektir; zarf morgen ise “yarın” demektir. Tek başına yıllarla 2026 veya im Jahr 2026 kullan; bu örüntüde im 2026 kullanma.
Belirli bir süre “sonra” için in + Dativ kullan: Wir treffen uns in zwei Tagen. (“İki gün sonra buluşacağız”). Vor zwei Tagen (iki gün önce), seit zwei Tagen (iki gündür) ve in zwei Tagen (iki gün sonra) ifadelerini karşılaştır. Fark yalnızca ekte değil, zaman ilişkisindedir.
Cevaplı alıştırmalar
Cümleyi tamamlayan biçimi seç. İki konu var: takvim ve saatler; devamlılık ve göreli zaman. Cevabından sonra çözümü ve açıklamasını göreceksin.
Ne çalışmak istersin?
Cümleyi tamamla:
Durum
Sonucun
En çok zorlandığın konuyu tekrar et:
Dile ile çalışmaya devam et
Almancayı adım adım çalış ve uygulamada hatalarını tekrar et.
Uygulamayı indirTakvim ve saatler
- Der Kurs beginnt ___ Montag.am · im · um
- Wir haben ___ Juli Urlaub.im · am · um
- Der Zug fährt ___ acht Uhr ab.um · am · im
- ___ 3. Mai beginnt der Kurs.Am · Im · Um
- Ich schlafe ___ Nacht.in der · am · im
Cevapları ve açıklamaları göster
- am — Montag haftanın bir günüdür: am Montag.
- im — Juli bir aydır: im Juli.
- um — Saat um ile belirtilir: um acht Uhr.
- Am — Tarihte am kullanılır; cümle başında Am yazılır. 3. içindeki nokta sıra sayısını belirtir.
- in der — Gece için yaygın ifade in der Nacht olur. Nacht dişildir, dolayısıyla im uygun değildir.
Seit, vor ve in
- Ich lerne ___ drei Monaten Deutsch und lerne weiter.seit · vor · in
- Ich bin ___ drei Jahren nach Berlin gezogen.vor · seit · in
- Ich wasche mir ___ dem Essen die Hände.vor · um · im
- Heute ist Montag. Wir treffen uns am Mittwoch, also ___ zwei Tagen.in · seit · vor
Cevapları ve açıklamaları göster
- seit — Öğrenme önce başladı ve devam ediyor: seit drei Monaten. Lerne, Präsens biçimidir.
- vor — Taşınma üç yıl önce gerçekleşti: vor drei Jahren. Seit burada tek seferlik olayı anlatmaz.
- vor — Vor dem Essen, yemekten önce demektir. Zamansal vor, Dativ alır.
- in — Bugün pazartesi, buluşma çarşamba günü: in zwei Tagen, iki gün sonra.
Daha fazlası için kaynaklar
Bu rehberdeki açıklamalar ve alıştırmalar Dilelang’a aittir. Konuları incelemek veya doğrulamak için şu kaynaklara bakabilirsin:
