Der, die, das: Almanca artikeller nasıl öğrenilir

Der, die ve das ne anlama gelir

Almancada her ismin dilbilgisel bir cinsiyeti vardır. Yalın halde (Nominativ) ve tekilde belirli artikel, isim erilse der, dişilse die, nötrse das olur. Artikeli kelimeyle birlikte öğren: sadece Tisch değil, der Tisch.

Türkçede dilbilgisel cinsiyet ve artikel olmadığı için çeviri sana hiçbir ipucu vermez. Die Sonne (“güneş”) dişil, der Mond (“ay”) eril, das Buch (“kitap”) nötrdür. Cinsiyet her zaman kişinin cinsiyetine de bağlı değildir: das Mädchen, “kız”, nötrdür; çünkü küçültme eki -chen içerir.

Yalın halde çoğulda üç cinsiyet için de die kullanılır. Yani die Bücher görmek, Buch kelimesinin dişil olduğu anlamına gelmez.

Cinsiyeti hatırlamaya yardım eden son ekler

Bazı yapım ekleri özellikle işe yarar ipuçları verir:

• -ung: die Wohnung (daire, konut).
• -heit: die Sicherheit (güvenlik).
• -keit: die Möglichkeit (olanak).
• -schaft: die Freundschaft (arkadaşlık).
• -chen ve -lein: das Mädchen ve das Büchlein (küçük kitap).

Önemli olan eki tanımaktır; son harflere körü körüne bakmak değil. Der Sprung (“sıçrayış”) “ung” harfleriyle biter ama Wohnung kelimesini oluşturan eki içermez. Aynı şekilde der Kuchen (“kek, pasta”) -chen ile yapılmış bir küçültme değildir.

-e ile biten pek çok kelime dişildir ama sık görülen istisnalar vardır: der Name ve das Ende. Bu eğilimleri kelime dağarcığını düzenlemek için kullan; yeni bir kelime öğrenirken artikelini mutlaka kontrol et.

Kelimeleri bütün olarak öğrenmek için bir rutin

1. Kelimeyi artikeli ve çoğuluyla yaz: das Buch – die Bücher.
2. Kısa bir cümle ekle: Das Buch ist interessant. (“Kitap ilginç”).
3. Artikeli kapat ve bakmadan önce hatırlamaya çalış.
4. Yanlış yaptığın kelimelere geri dön ve farklı günlerde tekrar et.

Dilelang’daki Kelime Sandığı kelime çalışmak için kartlar kullanır. Hata Demirhanesi ise yapıları tekrar etmek içindir; ikisi farklı araçlardır.

Artikel hâle göre değişir

Cinsiyeti artikelin biçimiyle karıştırma. Der Tisch, den Tisch ya da dem Tisch olarak göründüğünde de erildir. Biçim, kelimenin cümledeki görevi yüzünden değişir; Türkçede “masa, masayı, masaya” demek gibi.

Der Hund schläft. (“Köpek uyuyor”) ile Ich sehe den Hund. (“Köpeği görüyorum”) cümlelerini karşılaştır. Bu değişimi anlamak için Akkusativ ve Dativ rehberine geç.

Der, die, das alıştırmaları

Artikeli yalın hâl, tekil olarak tamamla. Çözümleri açmadan önce cevap vermeye çalış:

1. ___ Wohnung
2. ___ Mädchen
3. ___ Sonne
4. ___ Tisch
5. ___ Möglichkeit
6. ___ Kuchen

Cevapları ve açıklamaları göster

1. die Wohnung: -ung eki burada dişil bir isim oluşturur.
2. das Mädchen: -chen küçültme eki nötrdür.
3. die Sonne: bu kelimeyi Almanca artikeliyle öğren; çeviri ipucu vermez.
4. der Tisch: erildir; ikisini birlikte ezberlemek en iyisi.
5. die Möglichkeit: -keit eki dişil bir isim oluşturur.
6. der Kuchen: son harfler bir küçültme eki değildir.